2010-mi januarimi chat-erneq

1. Sooq TELE-p aningaasaatimi ilai akinik appaanernut atornianngilai, taamaalilluni Interneterneq akikinnerulersillugu?

2. Akit qaqugu appartinneqassappat?

3. Kalaallit Nunaanni Internetimik atuinermi atuineq apeqqutaatinnagu aalajangersimasunik akeqartitsineq (flatrate) atorneqalersinnaava?

4. ADSL-itaarniaraanni sooq telefonimut ikkuffiliisoqassava – mobiltelefoneqarnerami uannut naammappoq?

5. Kalaallit Nunaanni mobilimik atuisuunerit sooq marluinnaappat, Danmarkimisuut assigiinngitsorpassuunatik? Ass. sooq akeqanngitsumik SMS-ersinnaanngilagut?

6. Sooq UMTS 2100 pinnagu UMTS 900 toqqarneqarpa?

7. Illoqarfinni qaammataasamik atuiffiusuni atuisut sooq imaatigut kabelimik akilersueqataassappat?

8. Nuummi atuisut nunap sinneranut attaveqaatinut sooq akiliisassappat?

9. TELE maanna immap naqqatigut kabelitaareerpoq, sooq akeerutinngila?

10. Kisermaassisussaaneq unammillernerlu
TELE sooq kisermaassisuujuassava – allat sooq TELE-miit akikinneroqisumik nioqqutinik taakkuninnga nioqquteqarsinnaassanngillat?




1. Sooq TELE-p aningaasaatimi ilai akinik appaanernut atornianngilai, taamaalilluni Interneterneq akikinnerulersillugu?

Akissut: Ass. MB-nik amerlanernik imaluunniit internetimik nioqqutini GB-nik atuineq annertusiartortillugu TELE-p akit appariartortittuarpai.
TELE-p ukiorpassuarni ukiut tamaasa akit appartittarsimavai. Akit kingullermik annertuumik appaavigineqarput 2009-mi, tassani inuussutissarsiummik ingerlatallit Internetimik atuisut appaavigineqarlutik. Tamanna sioqqullugu ADSL-imi periarfissaq nutaaq Premium annertuumik akikillisaavigineqarpoq.
TELE aningaasaateqarpallaanngilaq – aningaasat attaveqaatinut akisuunut nutaanut aningaasaliissutigineqarput – tassa ukiuni kingullerpaani sisamani atorneqarlutik 1,5 mia. kr.-it. Annnertunerusumik appaaqqissaguttaa, aningaasat taakku isertinneqaqqaartariaqarput.


2. Akit qaqugu appartinneqassappat?

Akissut: Atuineq annertusiartortillugu TELE-p akinik appaanissani sulissutigissavaa. Soorlu TELE taamaaliortuartarsimasoq.


3. Kalaallit Nunaanni Internetimik atuinermi atuineq apeqqutaatinnagu aalajangersimasunik akeqartitsineq (flatrate) atorneqalersinnaava?

Akissut: Aap, taamaaliortoqarsinnaavoq. Kalaallit Nunaanni tamarmi atuineq apeqqutaatinnagu aalajangersimasumik akeqartitsineq tunngaviatigut atorneqarsinnaavoq. Apeqqutaaginnarpoq kiap akilissavaa?
Taamaaliortoqassappat piviusorsiornerussaaq imaatigut kabeli atorlugu Nuummi Qaqortumilu innuttaasut 20.000-it missaanniittut atuineq apeqqutaatinnagu aalajangersimasumik akeqartitsinermik atuilerpata.

Tamannali ilutigalugu aamma pingaaruteqarpoq illoqarfinni pineqartuni marlunni atuineq apeqqutaatinnagu aalajagersimasumik akeqartitsinermi isertitat ima amerlatiginissaat, TELE Kalaallit Nunaata sinneranut pilersuisussaatitaanerminik qulakkeerinissinnaassalluni. Imaappoq Nuummi Qaqortumilu isertitat ima qaffasitsigissapput isorliunerusuni atuinermik taakku aningaasalersuisinnaallutik.

TELE-p atuineq naapertorlugu akilersuisitseriaaseq ullumikkut atorneqartoq nunamut Kalaallit Nunaattut ittumut nunarujussuarmi siamaseqisumik najugaqarfigineqartumut, ingerlatsinermini periutsitut atussallugu tulluartutut isigaa. Tassa imaappoq tamatta nunatsinni sumiikkaluaruttaluunniit Internetimik atuisinnaaniarutta.

Tunngavigisanut allanut nassuiaat takinerulaartoq:
Atuisup qanoq atsigisumik atuinera apeqqutaatinnagu aalajangersimasumik akeqartillugu nioqquteqarniaraanni, MB-mik/GB-mik annertunerusumik pilersuinermut aningaasartuutit annikitsuararsuusariaqarput – naatsorsuuserinermi oqartoqartarneratuut aningaasartuutinut killissarititaasoq annikitsuararsuusariaqarpoq.

Imaatigut kabeleqarnerup aningaasartuutissat ataatsimut isigalugit appartippai, TELE-li Kalaallit Nunaata iluani attaveqaatit aqqutaannut tuusintilikkaanik kilometerinik takissuseqartunut aammalu qaammataasamut, Nunatta Avannaanik Tunumillu attaveqartitsinermut atorneqartuarallartussamut, suli annertuunik aningaasartuuteqartussaavoq.

Tassa imaappoq imaatigut kabelimik nunnigussiffiusut Nuup Qaqortullu avataani piginnaasaq atorsinnaasarput nunguppat, annertusassagutsigulu annertoorujussuarnik aningaasaliissuteqaqqittariaqassaagut.
Atuineq apeqqutaatinnagu aalajangersimasumik akeqartitsineq nuna tamakkerlugu atorneqalissappat, piginnaasamik annertusaanermut hundredit millionilikkaat aningaasaliissutigisariaqalersinnaavagut.

Atuineq malillugu akilersuisitsinikkut pisut malinnaaffigaagut sillimaffigalugillu. Atuisut atuinerpaat (naak annertuumik aamma akikillisaavigineqaraluarlutik), annikitsumik atuisunut naleqqiullutik annerusumik akiliissapput, taamaalillutillu namminneq kissaatitik qanorlu atueriaaseqarnertik pissutigalugit aningaasaliissutinut akileeqataassallutik.

Atuineq malillugu akilersuisitsinermi niuernermut tunngasut saniatigut, aamma inuiaqatigiit eqqarsaatigineqarput. Annikitsumik atuisut Internetimik akikitsumik atuisinnaapput, nunalu tamakkerlugu aki assigiilluni.

Atuisutta affai sinnerlugit qaammammut Internetimut 500 kr.-it ataallugit akiliisarput. Taakku tassaapput annerusumik mailimik, webbank-imik nutaarsiassanillu alakkarterinernut atuisartut.
Taamatut periaaseqarneq allanngortinniaraanni, politikkikkut aalajangiisoqartariaqarpoq:

1) Nuummi Qaqortumilu atuineq apeqqutaatinnagu akilersuineq atulersissavarput?

2) Siunertanut atuisunullu aalajangersimasunut salliutitsisoqassava: Peqqinnissaqarfik, ilinniartitaaneq, tusagassiorfiit il.il.?

3) Atuisut aalajangersimasut allanit appasinnerusumik akiliisinneqartassappata, annaasat kiap akilertassavai?

4) Unammillernermik ammaasoqarpat TELE-p nunatsinni assigiinngitsunik nioqquteqarneq akeqartitsinerlu eqqutissavaa?

Tamaat ataatsimut isigalugu oqaatigineqartariaqarpoq Kalaallit Nunaanni Internetimik pilersuineq akisuneruvoq pisariunerullunilu, atuisullu akiliisussat ikittuinnaapput. Taamaammat imaaliallaannaq nioqqutit assersuunneqaannarsinnaanngillat, nunanilu allani akiusut akigitinneqarnissaat naatsorsuutigineqarsinnaanani.


4. ADSL-itaarniaraanni sooq telefonimut ikkuffiliisoqassava – mobiltelefoneqarnerami uannut naammappoq?

Akissut: TELE-p aalajangernikuuaa nutaamik atuisutut akileeqqinngikkaluarluni Internetimik atuisinnaalernissaq. Taamaattumik ikkuffilimmik telefonitaarneq kisimi akeqarpoq, ADSL Basis-imillu atuilernermi qaavatigut akiliuteqaqqittariaqarnani.

Nioqqutit nutaat ujartugariuarpagut, siunissamilu imaassinnaavoq attavik imartooq ”kisimi” atorneqalersoq. Kisianni naatsorsuutigissavat illuit inissiamiluunniit inivit tungaanut attaviup akilertuartarnissaa.


5. Kalaallit Nunaanni mobilimik atuisuunerit sooq marluinnaappat, Danmarkimisuut assigiinngitsorpassuunatik? Ass. sooq akeqanngitsumik SMS-ersinnaanngilagut?

Akissut: Mobileqarnerup iluani nioqqutinik nutaanik misissuilereerpugut, ilaatigut atuisunut aalajangersimasunut periarfissanik nutaanik allaanerusunik naleqqussaanerit ineriartortitsinerillu eqqarsaatigalugit. 2010-p aasaani ass. mobilt bredbånd atulersinneqassaaq. 


6. Sooq UMTS 2100 pinnagu UMTS 900 toqqarneqarpa?

Akissut: UMTS 900, UMTS 2100-minngaanniit pingasoriaammik annertunerusumik piginnaasaqarpoq. UMTS 900 aamma illup iluani pitsaanerusumik atorneqarsinnaavoq. Taamaammat UMTS 900-mik toqqaanerup atuisutut ajunnginneroqisumik misigisaqartissavaatit.


7. Illoqarfinni qaammataasamik atuiffiusuni atuisut sooq imaatigut kabelimik akilersueqataassappat?

Akissut: Qaammataasani piginnaasaq tamarmi siornatigut kitaata sineriaani atorneqartoq, maanna illoqarfinnut qaammataasamik atuiffiusunut nuunneqarpoq, taamaalillutik illoqarfiit nunaqarfiillu Avannaaniittut Tunumiittullu piginnaasamik anneroqisumik atugassaqalerlutik – piginnaasarlu tamanna akisoqaaq. Taamaammat oqartoqarsinnaanngilaq qaammataasakkoorlugu attaveqatigiinneq imaatigut kabelimik atuinermiit akikinnerusoq.


8. Nuummi atuisut nunap sinneranut attaveqaatinut sooq akiliisassappat?

Akissut: Akit assigiittussaaneri ingerlatsisinnaanermullu akuersissut taama pisussaaffiliipput, tamannalu politikkikkut manna tikillugu kissaataavoq. Attaveqaateqarneq pillugu inatsimmi nutaami periaatsit allat ammaanneqarput.


9. TELE maanna immap naqqatigut kabelitaareerpoq, sooq akeerutinngila?

Akissut: TELE imaatigut kabelimik ”tunisinngilaq”; TELE imaatigut kabelimik pisivoq, 750 mio. kr.-nillu akiliilluni. Tassunga ilanngunneqartussaapput Kalaallit Nunaanni attaveqaatit aqqutaanni naleqqussaanernut aningaasaliissuterpassuit, katillutik 1½ mia. kr.-it angullugit amerlassuseqartut. Tamakku tamarmik TELE-mut tapiissuteqarnikkut piviusunngunngillat – paarlattuanik TELE nunatta karsianut tapiissuteqartarpoq. (Nalinginnaagaluarpoq nunatta karsianiit tapiisoqartarnera – attaveqaateqartitsisut nunap ilaani aningaasaqarnikkut kaaviiaartitsiffiunngitsuni pilersuisussaatitaasut naalagaaffimmit tapiiffigineqartarmata. Kalaallilli Nunaanni taamatut ingerlasoqanngilaq.)  


10. Kisermaassisussaaneq unammillernerlu
TELE sooq kisermaassisuujuassava – allat sooq TELE-miit akikinneroqisumik nioqqutinik taakkuninnga nioqquteqarsinnaassanngillat?

Akissut: Attaveqaateqarnermut inatsimmi nutaami november 2006-imeersumi TELE-p kisermaassisussaatitaanerata unitsinneqarnissaa siunnersuutaavoq. Tigussaasumik kingunera tassaavoq Nuummi ledningeqanngitsumik attaveqaasersornissamik Internetimillu nioqquteqarnissamik Nuuk Skynet-imut akuersissuteqarneq.

TELE unammillerteqarusuppoq, unammilleqatigiinnerli naligiilluni unammilleqatigiiffiusariaqarpoq. Aammami eqqaamasariaqarparput nunarsuarmi qeqertat annersaanni inuit 56.000-iinnaanerput.

Inatsimmik aaqqiinerup nutaap qulakkeertussaavaa, nunap ilaani niuernikkut periarfissagissaarnerusut kisiisa pinnagit attaveqatigiinnermik pilersuisoqarnissaa. Tamatta Internetersinnaasariaqarpugut sianersinnaasariaqarlutalu – sumiluunniit najugaqaraluarutta. Ullumikkut taamatut iliorsinnaavugut – aamma siunissami taamatut iliortuarsinnaasariaqarpugut.

Attaveqaateqarnermut inatsimmi nutaami anguniarneqarpoq nioqqutinik qinigassaqarnissaq akillu illoqarfinni nunaqarfinnilu assigiinngiiaarsinnaanissaat, qanorli iluseqartitsissoqarniarnersoq TELE-p suli ilisimanngilaa.