TELE Greenland tamanut suli annerusumik internetimik atugassaqartitsiumavoq – akikinnerusumillu

AG-mi ulloq 13. oktober 2010-mi allaaserisakkut Thomas Gravesen-ip aki aalajangersimasoq (flatrate) internetimillu atuineq akikinneq ujartorpai. Thomas Gravesen nittartagalerinermik suliffiuteqarpoq, Nuummilu Manhatten-imi diskotek-imi DJ-itut sulisarluni. Taamaammat diskotek-imut qitigiat nipilersukkanik nutaanerpaanik qititassaqarsinnaaqqullugit nipilersugarpassuarnik internetiminngaanniit aallertuarnissaq assorsuaq pisariaqartippaa. Assersuutitut nassuiaatigaa ADSL Premium-imik atuisuunermini attavimmut sukkasuumut suliffeqarfiutini qaammammut 12.000 – 20.000 kr.-inik aningaasartuuteqartariaqartartoq.

TELE-p kissaatiginerpaasaa tassaavoq atuisut internetimik atuinerminni akikinnerpaamik akiliisarnissaat, TELE-lu nioqqutinik ujartuiuassaaq internetimik atuinermut akinik appaanermik kinguneqartussanik. Thomas Gravesen-ip ilaatigut ujartorpaa attaveqarneq Premium-imi atorneqartup MB-imut ataatsimut akikillisaatip annertusineqarnissaanik imaqartoq, tassa annertusisitsinermut ilanngussatut atuinerit 6 GB-it sinnerlugit annertussusillit saniatigut. Thomas Gravesen-ip aamma ilanngussatut atuinerit qaffanneqarnissaat kissaatigaa.

Annertuumik atuisuusut taakkorpiaat aamma eqqarsaatigiumallugit, ADSL Basic-imi MB-mut ataatsimut akimut naleqqiulluni, ADSL Premium atuinermut ilanngussamut ullumikkut akikillisaateqarpoq 61 %-inik. Nioqqutinik nutaanik ineriartortitsinermut pilersaarusiornermini atuisut assigiinngitsunik atuisorpassuit nioqqutinik pissaqartinnissaat TELE-p eqqarsaatiginiartarpaa.

TELE-p taammaammat taamatut pilersaarusiornerminut ilanngullugu ukioq manna pilersaarutigaa, annertuumik atuisut akikillisaavigineqarnerisa suli annertusineqarnissaannik Naalakkersuisut akuersinissaannik qinnuteqarfiginissaat, soorlu Thomas Gravesen ujartuineratut ittumik. Tamanna pisinnaavoq annertussutsip ilanngussap annertusineqarneratigut, immaqalu aamma akikillisaanerup annertussuseq ilanngussaq sinnerlugu atorneqartup aamma atuutsinneqalerneratigut – soorlu Thomas Gravesen-ip kissaatigisarpiaatut.

Taannaavoq nutaarsiassaq nuannersoq – TELE-p nioqqutaanut akiinullu tamanut atuuttoq, politikkerit akuersinissaat soorunami apeqqutaalluni.

Paarlattuanik flatrate (aalajangersimasumik akilimmik internetimik killeqanngitsumik atuisinnaaneq) Thomas Gravesen-ip kissaataatut akuerinissaa ajornarneruvoq, TELE-p aningaasartuutai aammalu TELE-p nunatsinni tamarmi atuisunut aki assigiik atorlugu nioqqutiminik assigiinnik pilersuisussaajuarnera pissutigalugit.

Assersuutigilara Upernaviup eqqaani nunaqarfinnut radiokkut sakkortusaavinnik pisariaqartumik annertusaasariaqarneq kingulleq inoqutigiinnut ataatsinut 50.000 kr.-it missaannik akilik. Tamanna annertusaaneruvoq TELE-p suliaralugu ingerlatiligaa, nunatsinni nunaqarfiit tamarmik imaatigut kabelip radiokkullu sakkortusaaviup pingaarnerusup nutaap atulernerisigut paasissutissiisarnermut teknologiip ineriartortinneqarneranik katataaqqunagit. Taamaalilluni nunarput innuttaasullu A-nut B-nullu immikkoortinneqassanngillat paasissutissiinermut teknologiimi periarfissarpassuit atorluarneqarsinnaanerat eqqarsaatigalugu.

Illoqarfiit minnerit nunaqarfiillu kisiisa eqqarsaatigalugit attaveqaasersuinerit ingerlatsinikkut aningaasaqarneq eqqarsaatigissagaanni niuernerlunnerugaluarpoq, naak inuiaqatigiit aningaasaqarnerattut eqqarsaatigalugu silatusaarnerugaluaqisoq. Imminnut atanerannut nassuiaatissatuaasoq tassaavoq Nuummi atuisut nunatsinni atuisut tamarmik mobiltelefonimik internetimillu atuisinnaanerannut akileeqataasarnerat il.il. Taamaammat Manhattan-imut qitigiartartut DJ-ip internetikkut nipilersukkanik pisiniartarnerani attaveqaateqarnermut aningaasartuutaanut qaffasissunut akileeqataasarput.

Attaveqaateqartitsinermik akuersissuteqarnermut ullumikkut eqqarsartaaseq tassaavoq attaveqaateqarnerup nunap aningaasarsiorneranut, ilinniartitaanikkut inuussutissarsiornikkullu ineriartorneranut il.il. ima pingaaruteqaruteqartigisoq, TELE-p niuernikkut ingerlalluarfiusuni pilersuinissaq kisiat ingerlatissallugu. Aamma Nuummi diskotek-iliarneq akisunerussaaq, tassunga qitigiat nunatsinni tamarmi Manhattan-diskotek-it allat 70-it ingerlanneqarneranni amigartoorutinut akiliisassappata.

Nioqqutit nutaat piginnaasamik pisariaqartitsisut qaammatini aggersuni nittarsaanneqarnissaat apeqqutaalluni, TELE kingusinnerpaamik ukiut pingasut-sisamat qaangiuppata millionilikkaanik pingasunik kisitsisitalinnik radiokkut sakkortusaavimmut pingaarnermut aningaasaliissuteqassaaq, immaqalu imaatigut kabeli tallineqassalluni Maniitsumut Sisimiunullu. TELE eqqarsarluaqqaarnani aki aalajangersimasoq aqagu atortilissappagu – Nuup aamma Qaqortup avataani imaatigut kabelip nunnigunneqarfigisaani attaveqaasersugaaneq tamarmi aningaasarpassuarnik aningaasaliiffigineqartariaqalissaaq.

Atuilluartoqarnerata nalaani TELE nalunaaruteqarsinnaanngilaq ”tamarmik atorneqarput”. Internetimi piffissaq tamaat kikkut tamarmik inissaqartariaqarput, taamaammat akip assigiip atulerneratigut atuineq tassanngaannaq qaffariarujussuarpat, attaveqaasersugaaneq atuinerujussuaqarnissaanut piareersimasariaqassaaq.

Internetertilluni utaqqineq nuannarineqarneq ajorpoq.
Aperisoqartuartarpoq ”Tassa taama ajortigisumik pisoqarsinnaava?”. Aap, tassami nunani allani misilittakkat tamarmik takutippaat assigiimmik akeqartitsinermi atuisut ikittuarannguit piginnaasamik annertoorsuarmik atuisuusartut. Assersuutigalugu Norge-mi Telenor-imik atuisut 2 %-iisa piginnaasap 40 %-ianik atuisuupput, assiliarlu tamanna nunarpassuarni allani assigiimmik akeqartitsiffiusuni ilisimaneqarpoq. Aatsaallu taamaattoqarpoq atuisut sinnerisa akiligassap ilarujussuanik akileeqataasarmata.

Piginnaasamik annertusigaluttuinnartumik atuilerneq tamanna taamatut atuisut pilersitaat, attaveqaateqarnermik ingerlatsisunut angisuunut amerlaqisunut niaqorluutinngoraluttuinnalerpoq. Taamaammat nunani tamalaani pilersuisuusut arlalissuit ”fair usage”-mik atuilernissaq ikaarsaarfigiartulerpaat, akeqartitsinerlu attaveqaateqarnermik ingerlatsisut aningaasaqassusiannik ajorsisitsisoq atorunnaariartorlugu.

Atuineq naapertorlugu akeqartitsineq naapertuinerusoq piffissaq sivikitsuinnaq atorlugu Kalaallit Nunaanni qimassagutsigu, Kalaallit Nunaanni attaveqaateqarneq annertoorujussuarmik ilungersunartorsiorfiulissaaq.

Kalaallit Nunaanni tamarmi atuisorpassuaqarpoq allanik Nuummi Thomas Gravesen-ituulli kissaateqartunik. Tassaapput inuinnaat suliffiutillillu aammalu minnerunngitsumik pisortat suliffiutaat, soorlu ilinniarfiit, peqqinnissaqarfik il.il., tamarmik akinik appasinnerusunik piginnaasamillu annertunerujussuarmik kissaateqartut – ataatsikkut. Qanittukkut naammassineqartup ataatsimeersuarnerup, Sarfarissoq II-p qarasaasiaq atorlugu ilinniartitsinermik imaqartup, tamanna ersarilluartumik takutippaa.

TELE-p ukiuni kingullerni aningaasaliinissanut pilersaarutaa aatsaat taama aningaasanik amerlatigisunik imaqarpoq, maanili nunarsuatsinni qeqertat annersaanni inuit imminnut ungaseqalutik najugaqarfigisaanni ajoraluartumik 56.000-iinnarnik atuisoqarpoq akiliisinnaasunik, tamatumunngalu aamma ilanngullugit nunap atugassarititai silamullu tunngasut København-imi Strøg-imi attavimmik sukkasuumik pilersuinissamut piumasaqaatinut assersuunneqarsinnaanngitsut. Thomas Gravesen-ip suliffeqarfiutimi internetimut qaammammut taamaallaat 250,- kr.-nik akiliilluni Danmark-imi ingerlassinnaaneranik assersuuteqarnera taamaammat isumaqanngilaq.

Attaveqaateqartitsinerit assersuunneqarsinnaanerusut, attaveqaateqarnermik ingerlatsivissuarnit milliuunilikkaanik atuisulinnit imaluunniit naalakkersuisunit nunat ilaannut inukitsunut attaveqaateqartitsinernut toqqaannartumik annertoorsuarnik tapiissuteqarfiusartunit, ilaatigut Skandinaviap avannaani aamma Canada-p avannaani ingerlanneqarput. Taamatut Kalaallit Nunaanni ingerlatsisoqanngilaq, TELE-mmi piginneqatigiiffittut – tapiissutitaqanngitsumik – kisitassaq tamaat ajunngitsumik inerneqartittussaavaa. Tamatuma saniatigut iluanaarutininngaanniit TELE inuiaqatigiinnut ukiumut 30 mio. kr.-inik akiliisarpoq.

Thomas Gravesen-ip naggasiullugu oqaatigaa, qaammataasakkuinnaq attaveqarallarnermut naleqqiulluni – ullumikkut imaatigut kabeleqalernitsigut akinik naleqqunnerusunik eqaannerusunillu peqartariaqaraluartugut. Tassunga oqaatigisariaqarpara, ADSL Premium 4 mbit/s-inik sukkassusilik aammalu 6 GB-nik annertussusilimmik ilanngussamik ilalik imaatigut kabeleqalersimanngitsuugutta periarfissaasimajunnanngilluinnaraluartoq. Siorna akit annertuumik appaaffigaagut, qularnanngilluinnarporlu aki qasseriaaterujussuarminik qaffasinnerusimassagaluartoq imaatigut kabeli pisaarisimanngitsuugutsigu. TELE-p mobili atorlugu internetimut isersinnaanermut aki qanittukkut affaannanngortippaa, immaqaluunniit suli annerusumik.

Taamaammat nioqqutit nutaat aamma akinik appaaneq eqqarsaatigalugit, isumaqarpunga TELE eqaatsumik suleriaaseqarnermik takutitsisoq. Aningaasaliissuteqaraluaqaluni TELE-p anguniartuarpaa, imaatigut kabelitaarnerup assortuussutissaanngitsup aningaasaliissuteqarfiusariaqarsimasullu, atuisunit iluaqutigilluarneqarnissaa. Eqqaamasarialilli unaavoq, imaatigut kabeli, radiokkut sakkortusaavik, mobilinut attaveqaateqarneq nutaaq il.il.  ”pisaarinngikkigut”, kisiannili atuisut pisariaqartitaat naammassisinnaajumallugit aningaasarpassuarnk akiliisimasugut atorsimallutalu.

Ukioq 2010 tassaavoq ukioq ilivitsoq siulleq imaatigut kabelip atuuffigisaa, aammalu TELE-mut inuiaqatigiinnullu unamminartoq annerpaaq tassaavoq piginnaasap atuisunut amerlanerpaanut akinullu appasinnerpaanut atorsinnaatinnissaata qulakkeernissaa, taamaalilluni TELE-p anguniagaa ”Kalaallit Nunaat nunarsuup qeqqani” piviusunngorsinnaaqqullugu. TELE-p qullersaasa taamaammat aamma siulersuisuni oqaluuserisassanngortitassaq piareersarpaat – siulersuisullu isumaqataassappata – isumassarsiaq Naalakkersuisunut eqqarsaatigisassanngortinneqassaaq, tassalu Nuummi Qaqortumilu nioqqutit immikkut ittut nioqqutigineqalernissaannik eqqarsaat, suleriaatsimik eqaatsumik annertusaanissamik imalik, soorlu Thomas Gravesen-ip ujartugaatut ittoq.

Illoqarfiit marluk taakku – Kalaallit Nunaanni innuttaasut 30 %-iinit amerlanerit najugaqarfigisaanni – immikkoorutaat tassaavoq imaatigut kabelip toqqaannartumik taakkununnga attaviligaanera, TELE-p ilaatigut radiokkut sakkortusaavimmut saniatigut annertuunik taakkunani aningaasartuuteqarfiginngisaa. Oqaaseq kusanartoq atussagaanni oqaatigisariaqarpoq, Kalaallit Nunaannut Kalaallillu Nunaanniit internetimut piginnaasamik atuineq eqqartortillugu, TELE-p nunap sinneranut naleqqiullugu taakkunani piginnaasamik annerusumik atugassaqartitsinerani ”avinngarusimanerusunut aningaasartuutai” ikinnerusut.

TELE-p siumut takuneqareersinnaanngitsunik kingunerluutitaqanngitsumik sukkassutsit suli sukkanerit atuinerlu annertunerusoq taakkunani atuisunut aammaaffigisinnaavai akit qaffaaffiginngikkaluarlugit, kisiannili aamma taamatulli pingaartigisoq tassaavoq – nunap ilaani allami atuisut ullumikkornit ajornerusumik atugaqalersinnginnissaat.
Ilusiliinermi nutaami oqimaaqatigiinneq tassaassaaq, TELE-p aningaasanik isaatitsinera ima annertutigiuassasoq, imaatigut kabelimut aningaasaliissutinut ernianullu akilersuinerujussuit akilersinnaassallugit aammalu radiokkut sakkortussaavimmi piginnaasap annertusitinneqarnissaa aammalu nunatta sinnerata malinnaatitaajuarnissaa pillugu imaatigut kabelip avannamut tallineqarnera piginneqatigiiffiup aningaasaqarnerata attassinnaajuassagaa.

Aammattaaq TELE-p inuinnarnut suliffiutilinnullu internetimut nioqqutai paasiuminartumik niuerpalaartumillu ataqatigiittariaqarput, nalilersorneqartuartariaqarporlu nioqqutit nutaat akikinnerillu atorneqalerneranni piginnaasatigut pisariaqartitat nutaat, taamalu aamma aningaasaliinissat suut, tamakku kingunerissaneraat.

Pisussatut ilimanaatillit angipput, attaveqaateqarneq akikinneq ineriartorfiusunik nutaanik inoqarfiunerusuni pilersitseqataasinnaammat, aammali nunap ilaani inukinneruffiusuni tunngaviusumik attaveqaateqarneq piujuassasoq, tamakkunani pisariaqartitsineq annertusiartortoq aamma naammassineqarsinnaaqqullugu.

Suut tamarmik tamat iluarisinnaasaannik aaqqiissutissarsiniarnerat ajornakusooqaaq, TELE-lu sumiiffinni atuisut amerlanerpaaffiini aningaasarpassuarnik isaatitsijuartariaqarpoq. Taamaanngippat attaveqaateqarnermik tamanut akinullu assigiinnik pilersuisussaatitaanermi amigartoorutaasoq – soorlu maanna akuersissummik pigisaqarnermi tamanut atuuttumi taamaattoq – aningaasalersorneqarsinnaassanngilaq.

Tamannaavoq ”eqaatsumik” suleriaaseqarnermi Thomas Gravesen-ip ujartugaani unamminartuusoq, aammalu TELE-p piffissaq tamaat aningaasaqarnikkut inuiaqatigiillu eqqarsaatigalugit illersorneqarsinnaasumik iluarsiiviginiartuagaa – piginneqatigiiffimmut ullumikkut killissarititaasut iluanni.

Inussiarnersumik inuulluaqqusillunga